WSPIERAJĄ NAS
POZNAJEMY ZAGŁĘBIE


E-book o historii Zagłębia Dąbrowskiego:

Projekty Realizowane












Społeczność
Polecamy




Apel do mediów o uszanowanie różnorodności województwa

Strona Piotra Bieleckiego

Aktualności

Włodzimierz Wójcik: moje refleksje przed wielką grunwaldzką rocznicą
Wojciech Pudło 21.06.2010
Urodziłem się w Łagiszy, niemal u stóp malowniczej góry dźwigającej nobliwe mury będzińskiego Zamku Kazimierza Wielkiego. Nic dziwnego, że przez całe życie jestem szczególnie uczulony na historię. Patrząc z nadzieją na przyszłość, zawsze liczę się z doświadczeniami historycznymi polskiego narodu. W przeszłości bowiem można znaleźć bezcenne nauki determinujące nasze zamierzenia i marzenia. Właśnie teraz, w roku 2010 pragnę opowiedzieć o inspirującej roli wizji będzińskiego zamku w moim zainteresowaniu historią.

W tej chwili przypominam sobie wizję Grunwaldu. Oto moje wspomnienie:
W latach wczesnej młodości miałem logicznie uformowane miejsce do odrabiania lekcji oraz wielogodzinnej lektury. Prosty, drewniany stół, przykryty lnianym obrusem, stał pod ścianą kuchni. Z lewej strony, za oknem widać było kasztanowiec, który najpierw kusił bogactwem białego kwiecia, później rogatymi owocami tego swojskiego drzewa. Po prawej stronie wisiała na seledynowej ścianie reprodukcja „Bitwy pod Grunwaldem” Jana Matejki. Pod tą skromną reprodukcją przebiegała moja patriotyczna edukacja w „ciemną noc okupacji”. Grunwald, zwykła nazwa miejscowości, przez stulecia dla nas Polaków był niezwykle pojemnym symbolem, zawierającym wielkie treści historiozoficzne, poznawcze, emocjonalne zawarte w dziełach naukowych, podręcznikach szkolnych, dziełach literackich, malarskich i filmowych, ryngrafach, sztandarach, nawet różnego rodzaju bibelotach. Bardzo wysokiej klasy odznaczeniem było do niedawna odznaczenie „Krzyż Grunwaldu”, ustanowione w latach czterdziestych, w czasie wojny.

Kiedy wojska niemieckie w ramach programu „drang nach Osten” parli na Wschód, z wielką satysfakcją sięgałem po broszurowe wydanie „Krzyżaków” Sienkiewicza, aby dodawać sobie cichej otuchy. Podobał mi się szczególnie fragment opisujący sytuację po zwycięskiej bitwie Polaków i Litwinów nad butnymi Krzyżakami:
„Słońce chyliło się ku zachodowi. Spadł krótki, obfity deszcz i potłumił kurzawę. Król, Witold i Zyndram z Maszkowic gotowali się właśnie zjechać na pobojowisko, gdy poczęto zwozić przed nich ciała poległych wodzów. Litwini przynieśli skłute sulicami, pokryte kurzem i posoką ciało wielkiego mistrza Ulryka von Jungingen i położyli je przed królem, a ów westchnął żałośnie i spoglądając na ogromne zwłoki leżące na wznak na ziemi, rzekł:
- Oto jest ten, który jeszcze dziś rano mniemał się być wyższym nad wszystkie mocarze świata. […]
Tymczasem przynoszono coraz nowe zwłoki, które rozpoznawali jeńcy. Przyniesiono wielkiego komtura Kunona Lichtensteina, z gardłem okropnie mizerykordią rozciętym, i marszałka Zakonu Fryderyka Wallenroda, i wielkiego szatnego, grafa Alberta Szwarc-berga, i wielkiego skarbnika Tomasza Mercheima, i grafa Wendego, który legł z ręki Powały z Taczewa, i przeszło sześćset ciał znakomitych komturów i braci. Czeladź kładła ich jednego przy drugim, a oni leżeli na kształt zrąbanych pni, ze zwróconymi ku niebu i białymi jak ich płaszcze twarzami, z otwartymi szklanymi oczyma, w których zastygł gniew, duma, wściekłość bojowa i przerażenie.”

Po latach wracałem do tematyki Grunwaldu, tym razem czytając „Krzyżaków” wielkiego mistrza powieści historycznej, Józefa Ignacego Kraszewskiego. Wpatrywałem się w reprodukcję dzieła Wojciecha Kossaka przedstawiającego pogrom Krzyżaków.
Sięgałem też do dość podniszczonej książeczki ze „Śpiewami historycznymi” Juliana Ursyna Niemcewicza ucząc się na pamięć takich oto strof:

Już do Grunwaldu wojsko się zbliżało,
Kiedy przed królem mąż krzyżacki staje,
Trzymał dwa miecze, z postacią zuchwałą
"Mistrz mój - zawołał - teć oręże daje
"Dla lepszej w walce dzisiejszej usługi:
"Ten miecz dla ciebie, dla Witolda drugi."

"Mam mieczów dosyć, lecz i te się zdadzą
"Na karki dumnych" - Jagiełło odpowie.
"Tu wzniósłszy oczy: "O najwyższa Władzo!
"Boże, co dzierżysz w ręku ludów zdrowie,
"Błogosław w słusznym boju wojownikom,
"Daj nam zwycięstwo, zgubę najezdnikom!"
[…]
Jak czarne chmury, pędzone wiatrami,
Gdy srogim grzmotem uderzą o siebie,
Tak hufce polskie z Krzyżaków rotami
Zwarły się z trzaskiem w tej ciężkiej potrzebie,
Wre krwawa bitwa, a zawsze na przedzie
Król swych Polaków, Witold Litwę wiedzie.


Zwycięska bitwa pod Grunwaldem, którą przypominają nazwy pryncypialnych ulic, alei, placów, mostów, a także pomniki, jest przedmiotem dumy dużej części Polaków, którzy zdają sobie sprawę z tego, że była to największa bitwa średniowiecznej Europy. Sprzymierzone wojska polskie, litewskie i ruskie pod wodzą Władysława Jagiełły pokonały „krzyżackiego gada”. Wielu turystów rozpoczyna zwiedzanie Krakowa od spaceru na Plac Matejki, na którym stoi Pomnik Grunwaldzki, ufundowany w roku 1910 przez Ignacego Jana Paderewskiego. Wielu też chętnie spaceruje - u stóp Wawelu – po krakowskim Moście Grunwaldzkim. Niestety jest pewna ilość naszych rodaków, którym 15 lipca 1410 roku nie kojarzy się z nikim i niczym. Trudno rwać szaty. Bardziej sensowne jest systematyczne patriotyczne wychowanie w rodzinie. Także w szkole i organizacjach społecznych. Przypominam sobie lata mojej pracy w harcerstwie. W kodeksie honorowym Związku Harcerstwa Polskiego istniało moralne wskazanie: „Na słowie harcerskim polegaj jak na Zawiszy!” Tak. Chodzi o rycerza, Zawiszę Czarnego, człowieka honoru, który wsławił się właśnie w bitwie pod Grunwaldem. Jemu Juliusz Słowacki poświęcił dramat „Zawisza Czarny”. Utwór nie został ukończony. Lektura jego fragmentów wyraźnie wskazuje, że według Słowackiego Zawisza był symbolem wyjątkowo ofiarnej służby dla ojczyzny.

Moje okupacyjne obcowanie z Matejką, Sienkiewiczem, Kraszewskim, fragmentami pism Jana Długosza, wierszami Niemcewicza, „polskimi romantykami i neoromantykami (Wyspiański, Żeromski), wreszcie z domową legendą Józefa Piłsudskiego spowodowało, że wyzwoloną spod niemieckiej okupacji Polskę witałem nie tylko jako poraniony dramatami, jakie były udziałem naszych rodaków, ale także jako człowiek z uformowanym poczuciem świadomości narodowej.

Mając w naszym pejzażu przepyszne zamczyska, warownie i pałace, my Zagłębiacy możemy licznymi imprezami rycerskimi przybliżać – ZWŁASZCZA MŁODZIEŻY - minione dzieje polskiego oręża. W tym także chwałę GRUNWALDU.

WŁODZIMIERZ WÓJCIK
3 odpowiedzi
Komentarze

#1 | Witold z Zagłębia. dnia czerwca 21 2010 06:50:34
Nasi przodkowie z Ziemi Będzińskiej tam pod Grunwaldem też walczyli. Dziękuję Profesorowi za pamięć. I za piękną polszczyznę eseju...
#2 | nos dnia lipca 28 2010 05:16:33
Replica Louis Vuitton handbags, Gucci handbags, Chanel handbags, Burberry handbags, Hermes handbags, Prada handbags Balenciaga handbags are hot-sellers on our site. We supply all the name-brand Replica handbags, designer handbags. Most of us like to carry brand handbags that will fully reflect our elegance and charming appearance. Replica handbags play a very important role in our life. Even some of celebrities bring Replica handbags. Replica handbags are value for your money. Superior quality replica handbags are worthy to cherish, too. No matter you are fans of Louis Vuitton handbags, Hermes handbags, Replica Gucci handbags or Prada handbags gucci handbags chanel handbags we believe you will find out your favorite Replica handbags from our site.At the same time, you can enjoy the beauty and noble of our Replica Watches. Watches are the familiar friends of us, especially for men. Carrying Replica Rolex will enhance your fashion and vigor. They are not expensive to afford, and with outstanding quality. Welcome to the world of Replica handbags and Replica watches Replica Rolex did you heard of this brand watches before? As I see,Swiss Watches replica rolex Hermes Handbags replica Hermes replica handbags Dior handbags Prada handbags Miu Miu handbags most of people who concern fashion will know it very well. Top quality Replica watches are available in our store. We sell Replica Designer watches of the most famous brand in the world. You can get the newest information of Replica Swiss Rolex watches and other brand Replica watches.Besides first-class quality Replica watches, we offer Replica Handbags Coach handbags as well. Replica handbags like Louis Vuitton handbags, Chanel handbags, Burberry handbags, Prada handbags, Hermes handbags, Gucci handbags replica gucci replica hermes hermese handbags tc. If you want to buy the most favorable Replica handbags, you should choose from our site.replica Hublot Replica IWC Replica Tag Heuer Replica U-BOAT replica watches Replica Breitling Replica Eberhard & Co The quality of all the handbags can be ensured. Fast delivery, excellent service, you will definitely receive our lots of joy from here. If you want to keep fashion, our site will help you achieve due to here are full of Replica handbags and the newest information and styles of the real name-brand
#3 | balenciaga handbags dnia lipca 29 2010 15:00:04
Rich in paradox, contrasts and seeming opposites,Louis Vuitton brand especially replica louis vuitton handbags continues to astonish us a century and a half after the company's founding. classic louis vuitton bags in Louis vuitton stores are popular, loved by thousands of beautiful ladies.
Traditional is a word that characterizes our company because of our long and proud history.and we have over 5 years' export experience of
cheap louis vuitton handbags. if you want discount louis vuitton handbags ,you can just order on our site.At the same time we have also proved extremely innovative,some people know luxury handbag,but they haven't bougnt a LV, for it is an expensive price. modern and creative, updating our emblematic Monogram canvas with graffiti, for example. Creative turmoil is underpinned by professionalism.such LV Bags welcomed by people all over the world www.theweblv.com
Industrial methods let us make luxury products for the entire world, thanks to the skills of exacting professionals who retain the time-honored values and savoir-faire of true artisans.LV Bag is popular in the world,anyone who want a louis bag could order here,if you want wholesale louis bags,we can provide you the cheapest price but highest quality louis bags.
Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Region w pigułce
Historia
Obszar i granice
Herb i barwy
Ludzie
Legendy i podania
Muzea i galerie
Kinematografia
Ciekawostki

Kącik Regionalisty

Doł±cz do nas
czyli zapraszamy
do działania

Wesprzyj
nasze
działania

Warte czytania








Nasi partnerzy




_

Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2024 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
statystyka